Đạo diễn  :  Diễn viên  :  Sản xuất  :  Kịch bản  :  Thể loại  :  Xuất bản  :  2006 Độ dài  :  137 phút

Đầu những năm 1980, tại Đông Đức, nhà soạn kịch nổi tiếng Georges Dreyman và cô bạn gái, nữ diễn viên Christa-Maria Sieland, được coi là thành phần trí thức tinh hoa của nhà nước cộng sản. Nhưng sâu kín trong lòng, họ không hề muốn tham gia vào những ý tưởng hành động của nhà cầm quyền.

Năm 1984, 5 năm trước khi bức tường Berlin sụp đổ, chính phủ Đông Đức muốn đảm bảo sức mạnh của chính sách kiểm tra và giám sát chặt chẽ thông qua Bộ an ninh quốc gia của Đông Đức, cũng như một hệ thống chỉ điểm đông đảo lên tới 200 nghìn thành viên so với dân số 17 triệu dân vào thời kỳ đó. Mục đích của họ là biết mọi điều về “cuộc đời của những kẻ khác”.

Wiesler (Ulrich Muehe), một viên sĩ quan tận tụy và nhân viên điều tra lão luyện, được giao nhiệm vụ thu thập thông tin về nhà soạn kịch danh tiếng Georg Dreyman (Sebastian Koch). Công việc bắt đầu khi trung úy Anton Grubitz (Ulrich Tukur), bạn đồng môn của Wiesler, hiện đã leo lên một chức vụ cao trong Bộ Văn hóa, nhờ anh giúp đỡ tại buổi công diễn một vở kịch mới của Dreyman, nơi ngài bộ trưởng Bruno Hempf (Thomas Thieme) cũng có mặt.

Ngài bộ trưởng Hempf to nhỏ với Grubitz rằng ông ta nghi ngờ lòng trung thành của kịch tác gia nổi tiếng kia và gợi ý Grubitz nên giám sát toàn bộ hoạt động của Dreyman. Viên trung úy trẻ hăm hở trước một tương lai chính trị đầy hứa hẹn nhờ vào nhiệm vụ đặc biệt này, liền giao việc điều tra cho Wiesler.

Sự ngờ vực của Hempf đối với Dreyman, thực ra, không hề có động cơ chính trị gì. Tất cả là do ngài bộ trưởng không thể rời mắt khỏi vẻ quyến rũ chết người của nữ diễn viên Christa-Maria Sieland, bạn gái của Dreyman.

Trong lúc Dreyman đi xa, căn hộ của ông bị lén gài máy nghe trộm. Một người hàng xóm phát hiện ra vụ việc, nhưng dập tắt ngay ý định tiết lộ bởi những lời đe dọa đáng sợ. Wiesler bắt đầu lập đại bản doanh ngay trên tầng áp mái khu nhà đối diện với căn hộ của Dreyman và lạnh lùng quan sát cuộc sống của nhà viết kịch cùng cô bạn gái.

Lúc đầu, Wiesler nhận thấy rằng, trái với hầu hết những kẻ thuộc giới nghệ sĩ nhiều tiền lắm của, Dreyman không hề phô trương vẻ cao ngạo. Địa vị của ông dần thay đổi, là lúc ông khám phá ra rằng Christa-Maria từng bị ép buộc có quan hệ với ngài bộ trưởng Hempf. Khi bạn thân của ông, giám đốc nhà hát Albert Jerska (Volkmar Kleinert) bị ép phải tự tử sau 7 năm nằm trong danh sách đen không chính thức của chính phủ, Dreyman không thể giữ im lặng lâu hơn nữa. Ông quyết định cảnh báo cả thế giới về những điều kiện sống dưới sự lãnh đạo của chính quyền lúc đó, bắt đầu bằng cách lên kế hoạch viết một bài báo cùng sự cộng tác của tờ tạp chí nổi tiếng của Đông Đức, Der Spiegel, bóc trần chính sách che đậy tỷ lệ tự sát cao đến kinh hoàng dưới chế độ hiện tại.

Wiesler, người đang bí mật giám sát tất cả mọi hoạt động của Dreyman, cuối cùng cũng có được chứng cớ cần thiết để hoàn thành nhiệm vụ và giúp chính phủ chặn đứng âm mưu của Dreyman. Nhưng trong thâm tâm, Wiesler lại xuất hiện những tình cảm và suy nghĩ trái ngược. Trong lúc anh quan sát cuộc sống của Dreyman và Christa-Maria, ngày qua ngày, anh bắt đầu bị lôi cuốn vào thế giới của họ. Sự chìm đắm vào cuộc đời của những kẻ khác, vào tình yêu, văn học và những suy nghĩ tự do đã khiến Wiesler nhận thức sâu sắc về những thiếu sót trong chính sự tồn tại của mình.

Khi bài báo chống lại nhà cầm quyền xuất bản, những người đứng đầu chính phủ gặp những rắc rối chưa từng có và Grubitz được lệnh phải tìm ra tên tuổi của tác giả bài báo. Dreyman bỗng nhiên trở thành một trong những kẻ tình nghi hàng đầu, nhưng Grubitz không thể tin được rằng anh bạn Wiesler đáng tin cậy đã góp phần che đậy âm mưu động trời trên. Cùng lúc đó, ngài bộ trưởng Hempf cũng phát hiện ra rằng người tình của nữ diễn viên Christa-Maria chính là tác giả bài báo trên tạp chí Der Spiegel. Nhưng lần lục soát căn hộ của Dreyman không cung cấp thêm chứng cứ buộc tội nào. Tin rằng Wiesler biết nhiều hơn những gì anh tiết lộ, Grubitz yêu cầu anh tra hỏi Christa-Maria nhằm tìm ra tin tức liên quan tới bài báo của Dreyman. Wiesler, người hiện đã biết tất cả về nguồn gốc vụ việc và không chủ ý tố cáo những thông tin đó cho cấp trên, giờ phải quyết định nên đặt lòng trung thành của anh vào đâu. Nếu không lấy được manh mối từ Christa-Maria, cuộc đời và sự nghiệp của anh với danh nghĩa một sĩ quan ưu tú của Stasi có thể sẽ kết thúc. Nhưng nếu anh thành công trong việc lấy lời khai, số phận của Dreyman sẽ bị vùi dập hoàn toàn…

Ngoài danh hiệu Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc của Oscar 79, The Lives of Others từng nhận được nhiều giải thưởng ở các LHP khác nhau. Tại Giải thưởng điện ảnh Đức 2006, tác phẩm này mang về giải 6 giải thưởng trong đó có giải Đạo diễn xuất sắc, Kịch bản xuất sắc và Nam diễn viên chính xuất sắc…

Điều thúc đẩy đạo diễn Florian Henckel von Donnersmarck thực hiện bộ phim này là ý muốn ghi lại cảm xúc mà ông có khi còn nhỏ, trong thời gian vượt qua biên giới giữa Đông và Tây Berlin cùng cha mẹ mình. Ông tâm sự: “Điều đó kích thích sự tò mò tìm hiểu và khiến tôi thích thú khi cảm nhận được nỗi sợ giống như người lớn. Họ thực sự rất sợ hãi: khi đi qua biên giới để thăm bạn bè phía Đông Đức, bố mẹ tôi nhận thấy rõ rằng họ bị soi mói đến thế nào bởi họ tới từ phía Tây. Lũ trẻ con có được cái gọi là giác quan thứ sáu khi chúng nhận được những cảm xúc chưa từng xuất hiện trước đó. Tôi tin rằng nếu chưa từng trải qua những điều như thế, tôi không biết làm thế nào để bắt đầu một bộ phim có đề tài gai góc như The Lives of Others”.

Ngọc Minh